Jak to działa? Przewodnik dla początkujących

To proste! Ty formułujesz pytanie i wysyłasz je za pomocą formularza na stronie. Przejdź krok po kroku: od złożenia zapytania, przez ochronę prywatności i obsługę zgłoszenia, aż po ewentualną ścieżkę sądową.

1

Pytanie

Wejdź w zakładkę „Wyślij zapytanie” i sformułuj pytanie lub prośbę o dokument.

O co pytać i czego żądać? Przykłady:

  • udostępnienia skanów umów zawartych przez podmioty publiczne (np. miasta z przedsiębiorcami),
  • całkowitych zarobków,
  • udostępnienia wydanych opinii i ekspertyz,
  • kalendarzy ministrów, prezydentów miast itp.,
  • udostępnienia korespondencji e-mailowej wewnątrz urzędów pomiędzy urzędnikami.

Wskazówki i inspiracje

Nie zadawaj pytań otwartych. Poproś o dokumenty — przykładowe sformułowanie: „Proszę o przesłanie dokumentów zawierających informacje na temat XY” lub „… z których wynikają następujące fakty”. Jeśli zależy Ci na konkretnych danych, najlepiej poprosić o dane surowe w formacie pozwalającym na ich dalsze przetwarzanie.

Potrzebujesz inspiracji? Zebraliśmy tu kilka pomysłów — od wydatków na doradców politycznych po wykaz 10 najbardziej zniszczonych dróg. Uwolnij informacje, które Cię interesują! Możesz także skorzystać z naszych kampanii, aby zdobyć pierwsze doświadczenie w zadawaniu pytań i wspólnie z innymi dbać o większą przejrzystość. To, czym jest informacja publiczna, określa ustawa zamieszczona tam.

2

Zadanie pytania, rejestracja i anonimizacja

Przejrzyj zapytanie i je wyślij. Przed wysłaniem pytania nie musisz zakładać konta. Po zadaniu pytania potwierdź wysłanie wiadomości na swoim mailu — w tym momencie konto zostanie założone automatycznie. Potwierdzenie wysłania zapytania otrzymasz mailem.

Anonimizacja danych i prywatność

Na formularzu pytania możesz wybrać, czy Twoje imię i nazwisko mają być publicznie widoczne na stronie. Jeżeli zaznaczysz opcję „Nie pokazuj żadnych moich danych na portalu (imię i nazwisko, adres, nazwa)”, Twoje imię i nazwisko zostaną automatycznie zanonimizowane na portalu i nie będą dostępne dla osób trzecich.

Pamiętaj jednak, że imię i nazwisko znajdą się w wiadomości wysyłanej do instytucji. Twój adres e-mail nie jest przekazywany do urzędu. Odpowiedź na pytanie również zostanie automatycznie zanonimizowana na stronie. Jeżeli odpowiedź będzie zawierała plik PDF, otrzymasz możliwość jego samodzielnej anonimizacji przed upublicznieniem w serwisie.

3

Oczekiwanie na odpowiedź i korespondencja

Otrzymasz powiadomienie mailowe o nadejściu odpowiedzi. Cała wymiana korespondencji z instytucją jest automatycznie publikowana na stronie. Odpowiedzi są zamieszczane przy każdym pytaniu w zakładce Poznaj zapytania. Po zanonimizowaniu plików PDF każdy może się z nimi zapoznać.

O każdej odpowiedzi (piśmie z instytucji) poinformujemy Cię mailowo. Jeżeli w ciągu ustawowego terminu 14 dni — lub maksymalnie dwóch miesięcy, gdy urząd powiadomi Cię o konieczności jego przedłużenia — odpowiedź nie nadejdzie (będzie zaległa), również otrzymasz powiadomienie mailowe.

art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej
4

Upływ terminu i reakcja instytucji

Po upływie terminu 14 dni lub — jeśli poinformowano Cię o takiej potrzebie — maksymalnie dwóch miesięcy, podmiot (instytucja) może zareagować na cztery sposoby:

4a

Brak odpowiedzi

W przypadku braku odpowiedzi nie obowiązuje żaden termin — skargę na bezczynność można złożyć w każdym czasie.

opłata sądowa: 100 zł
4b

Odmowa

Podmiot wydaje decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej. W ciągu 14 dni od doręczenia decyzji należy złożyć odwołanie, a gdy nie ma organu wyższego stopnia — wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

art. 127 § 3 i art. 129 § 1 k.p.a.
4c

Odpowiedź

Podmiot udziela informacji publicznej, o czym Cię zawiadamiamy i publikujemy ją na naszym portalu. Uzyskana informacja jest dostępna dla każdego.

4d

Przeszkody i dodatkowe koszty

Jeśli udostępnienie informacji wiąże się z dodatkowym kosztem — np. kopiowaniem dokumentów, ilością potrzebnych materiałów lub nakładem pracy, jaki musi ponieść urząd — podmiot w ciągu 14 dni poinformuje Cię o wysokości opłaty. Informacja zostanie udostępniona po jej uiszczeniu.

art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej
4a — Brak odpowiedzi bez terminu — w każdym czasie 5 — Druga odmowa po odwołaniu z pkt. 4b W ciągu 30 dni od doręczenia tej decyzji można złożyć skargę na decyzję do sądu. skarga na bezczynność opłata: 100 zł skarga na decyzję opłata: 200 zł 6 — Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego termin zależy od ścieżki (4a lub 5) Sąd wydaje wyrok WSA rozpatruje skargę Oddalenie skargi wyrok niekorzystny dla żądającego informacji publicznej Sąd również w wyroku może nakazać podmiotowi udzielenie informacji publicznej 7 — Skarga kasacyjna do NSA wymagane zastępstwo procesowe musi sporządzić adwokat lub radca prawny
Jeżeli instytucja nie odpowie, po raz drugi wyda decyzję odmowną lub nadeśle odpowiedź niebędącą reakcją na Twoje pytanie, możesz zlecić złożenie skargi do sądu lub napisać ją samodzielnie na podstawie wzorów z zakładki Wzory skarg.
Obie ścieżki prowadzą do skargi (punkt 6), ale z różnym terminem i opłatą: z braku odpowiedzi (4a) — skarga na bezczynność, bez terminu, opłata 100 zł; po doręczeniu drugiej odmowy (5) — skarga na decyzję w ciągu 30 dni, opłata 200 zł.
Skargę kasacyjną do NSA może sporządzić i wnieść wyłącznie adwokat lub radca prawny (przymus adwokacko-radcowski) — samodzielnie, bez profesjonalnego pełnomocnika, nie można jej skutecznie złożyć.